T
VIEN

Bao nhiêu từ là đủ

Mấy con số giúp mình biết mình đang ở đâu, và từ nào đáng bỏ công học.

⏱ Khoảng 6 phút đọc

Hồi mới học mình hay hỏi "cần bao nhiêu từ thì đọc được sách?". Không ai trả lời được, và mình cũng không biết cách tự trả lời.

Sau này mình tìm thấy mảng nghiên cứu về độ phủ từ vựng — tính xem bạn cần biết bao nhiêu phần trăm số từ trong một văn bản thì mới hiểu được nó. Mấy con số dưới đây đổi hẳn cách mình chọn nội dung và chọn thẻ Anki.

Con số quan trọng nhất: 98%

Nghiên cứu của Hu và Nation (2000) cho thấy để đọc thoải mái mà không cần từ điển, bạn cần biết khoảng 98% số từ trong trang sách đó. Mốc 95% thì vẫn đọc được, nhưng mệt và phải đoán nhiều.

Nghe thì hai con số đó có vẻ sát nhau. Đổi sang cách đếm khác thì khác hẳn:

Độ phủCứ bao nhiêu từ thì gặp một từ lạMột trang sách ~300 từCảm giác khi đọc
90%1 trên 10~30 từ lạKhông đọc nổi
95%1 trên 20~15 từ lạĐọc được nhưng kiệt sức
98%1 trên 50~6 từ lạTrôi, đoán được phần lớn
99%1 trên 100~3 từ lạNhư đọc tiếng mẹ đẻ

Đây chính là lý do đằng sau vùng vàng 70–90% mà mình nói ở bài khác. Hiểu 70–90% ý thường tương ứng với biết khoảng 95–98% từ.

Cần bao nhiêu từ để đạt các mốc đó

Ở đây người ta đếm bằng họ từ, không phải từ rời. Nation, national, nationality, international tính là một họ, vì biết từ gốc thì đoán ra được phần còn lại.

Số họ từPhủ được khoảngNghĩa là bạn làm được gì
1.00075–80%Hiểu ý chính hội thoại rất đơn giản
2.000~90%Đọc được truyện viết lại cho người học
3.000~95%Đọc được nội dung thường ngày, còn mệt
6.000–7.000~98% (nghe)Nghe phim, podcast không quá vất vả
8.000–9.000~98% (đọc)Đọc tiểu thuyết, báo mà không cần tra

Hai dòng cuối lấy từ bài How large a vocabulary is needed for reading and listening? (Nation, 2006).

Danh sách 2.800 từ thông dụng nhất được dùng nhiều nhất hiện nay — bộ NGSL — một mình nó đã phủ hơn 92% văn bản tiếng Anh thông thường.

Vì sao nghe cần ít từ hơn đọc

Ngôn ngữ nói dùng vốn từ hẹp hơn ngôn ngữ viết khá nhiều.

Nhưng đừng vội mừng: nghe khó không phải vì từ, mà vì âm bị nối và bị nuốt. Mình nói kỹ ở bài Nghe không ra dù biết từ.

Mấy con số này đổi cách mình làm gì

Một, mình thôi tự trách vì không đọc nổi tiểu thuyết. 8.000 họ từ là một quãng đường dài. Không đọc được ở năm đầu là chuyện bình thường, không phải do mình kém.

Hai, mình đo nội dung trước khi cam kết vào nó. Mở đại một trang, đếm số từ lạ. Trên 15 từ trong một trang thì mình để cuốn đó lại cho sáu tháng sau. Việc này mất một phút và tiết kiệm cho mình hàng tuần bực bội.

Ba, mình chọn thẻ Anki theo tần suất. Đây là thay đổi lớn nhất.

Quy tắc làm thẻ của mình

Gặp một từ lạ, mình hỏi hai câu:

  1. Từ này có nằm trong khoảng 5.000 từ phổ biến nhất không? Nếu có → làm thẻ ngay.
  2. Nếu không, mình đã gặp nó lần thứ mấy? Lần đầu → bỏ qua, đi tiếp. Lần thứ hai hoặc ba → lúc đó mới làm thẻ.

Từ hiếm mà bạn chỉ gặp một lần thì học xong cũng quên, vì không có gì nhắc lại nó.

Một năm học được bao nhiêu từ

Nation ước tính trong môi trường lớp học, khoảng 1.000 họ từ mỗi năm đã là tốt.

Con số đó nghe nản. Nhưng nó là con số của lớp học — mỗi giờ học được chừng năm từ.

Tự học bằng nghe và đọc nhiều thì nhanh hơn hẳn, vì bạn gặp từ ở nhiều ngữ cảnh khác nhau trong ngày chứ không phải chỉ trong hai tiết học. Mình không có số liệu riêng để đưa ra, nhưng mình biết chắc một điều: số từ bạn học được mỗi năm tỷ lệ gần như thẳng với số giờ bạn tiếp xúc.

Đó cũng là lý do mình không đi tìm mẹo học từ nữa. Không có mẹo nào bù được cho số giờ.

Ước lượng vốn từ hiện tại của mình

Vài công cụ miễn phí mình đã dùng:

Công cụCho biết gì
testyourvocab.comƯớc lượng tổng vốn từ, làm trong 5 phút
lextutor.caDán một đoạn văn vào, xem nó dùng từ ở mức tần suất nào
Thống kê trong AnkiSố thẻ đã thuộc — con số thật nhất, vì bạn tự làm từng thẻ

Đừng làm mấy bài đo này hàng tuần. Sai số của chúng lớn hơn tiến bộ của bạn trong một tuần. Mình làm khoảng sáu tháng một lần.

Nguồn cho bài này

✏️ Sửa bài này trên GitHub →