Giới thiệu
Mình là ai, mình đã học sai thế nào, và tại sao mình viết những bài này.
⏱ Khoảng 4 phút đọc
Mình học tiếng Anh từ lớp 6. Đến lúc đi làm, mình vẫn không xem nổi một tập phim mà không có phụ đề tiếng Việt.
Chuyện đó làm mình khó chịu suốt nhiều năm. Mình không lười. Mình đã đi học thêm, đã mua sách, đã tải app. Nhưng kết quả thì gần như đứng yên.
Sau này mình mới hiểu vấn đề: mình đã học tiếng Anh như học một môn thi, chứ không phải như học một ngôn ngữ.
Mình đã sai ở đâu
Nhìn lại, mình thấy ba lỗi. Mình nghĩ rất nhiều người Việt cũng mắc đúng ba lỗi này.
Một là học từ vựng rời rạc. Mình chép từ mới ra sổ, mỗi từ một dòng, kèm nghĩa tiếng Việt. Mình thuộc được cả trăm từ. Nhưng khi nghe người ta nói, mình vẫn không nhận ra từ đó. Vì mình chỉ thuộc mặt chữ, chưa từng nghe nó trong một câu thật.
Hai là học ngữ pháp quá sâu. Mình phân tích được câu bị động, câu điều kiện loại ba, mệnh đề quan hệ rút gọn. Nhưng lúc nghe thì câu trôi qua trong một giây, không kịp phân tích gì cả.
Ba là ép mình nói quá sớm. Mình từng đi câu lạc bộ tiếng Anh khi vốn từ còn rất mỏng. Mình nói được, nhưng nói sai. Và vì lặp lại nhiều lần, cái sai đó thành thói quen. Sau này sửa rất mệt.
Thứ đã thay đổi mọi thứ
Mình đổi sang một cách học gọi là immersion — tạm dịch là "ngâm mình" trong ngôn ngữ.
Ý tưởng rất đơn giản: thay vì học về tiếng Anh, mình dùng tiếng Anh. Mỗi ngày mình nghe và đọc nội dung thật — phim, podcast, truyện — thứ mà người bản xứ cũng nghe và đọc.
Lúc đầu mình hiểu rất ít. Nhưng mình vẫn tiếp tục. Và sau vài tháng, có những câu tự nhiên "sáng" ra mà mình không hề học thuộc chúng.
Đó là cách con người học ngôn ngữ. Chỉ là hồi đi học không ai nói cho mình biết.
Những bài này là gì
Đây là ghi chép của mình: mình đã làm gì, theo thứ tự nào, dùng công cụ gì, và chỗ nào mình từng mắc kẹt.
Mình viết chúng cho chính mình của mười năm trước.
Cách này không hợp với ai
Nếu bạn cần điểm IELTS trong hai tháng, đừng theo mình. Immersion cho kết quả rất bền, nhưng vài tháng đầu gần như không thấy gì. Bài thi thì cần kỹ thuật làm bài, đó là chuyện khác.
Nên đọc theo thứ tự nào
Tôi tự học tiếng Anh
Toàn bộ lộ trình mình đã đi. Đọc bài này trước.
30 ngày đầu tiên
Việc cụ thể mình làm mỗi ngày trong tháng đầu.
Từ vựng & Anki
Cách mình nhớ từ mà không phải học vẹt.
Cài đặt Ddict
Công cụ tra từ mình dùng hằng ngày khi đọc.
Bốn mảnh ghép
Khung mình dùng để soi xem tuần học của mình đang thiếu mảnh nào.
Nghe không ra dù biết từ
Vì sao câu toàn từ quen mà tai vẫn không bắt kịp.