Tôi tự học tiếng Anh
Toàn bộ hành trình học tiếng anh của mình.
⏱ Khoảng 5 phút đọc
Điều đầu tiên mình nhận ra
Một người bản xứ trưởng thành biết khoảng 20.000 đến 35.000 từ. Đó là chưa tính các cụm từ đi kèm nhau và những sắc thái nhỏ khi dùng. Con số này và các mốc bên dưới mình lấy từ nghiên cứu của Paul Nation.
Lúc biết con số này mình khá nản. Nhưng nó cũng giúp mình bỏ được một ảo tưởng: không có mẹo nào giúp học thuộc hết chỗ đó cả.
Thứ duy nhất tạo ra được khối lượng đó là thời gian tiếp xúc. Mọi kỹ thuật trong các bài của mình chỉ nhằm một việc: làm cho thời gian tiếp xúc đó hiệu quả hơn và dễ duy trì hơn.
Tin đỡ nản hơn: bạn không cần tới 20.000 từ để dùng được tiếng Anh. Khoảng 8.000 họ từ là đọc được tiểu thuyết không cần tra, và 3.000 đã đủ cho phần lớn nội dung thường ngày — mình tách con số này ra thành một bài riêng: Bao nhiêu từ là đủ.
Học cách không hiểu hết
Đây là thói quen khó bỏ nhất của mình.
Hồi đầu, gặp một từ lạ là mình muốn dừng lại tra ngay. Một trang sách mình tra hai chục lần. Đọc xong một trang mất bốn mươi phút, và sau đó mình cũng không nhớ trang đó nói gì.
Sau mình đổi cách làm.
Quy tắc 80% của mình
Nếu mình hiểu được khoảng 80% ý chính của đoạn đang đọc, mình đọc tiếp. Không tra nữa.
Những từ còn lại sẽ tự hình dung ra sau vài chục lần gặp lại ở chỗ khác. Và thật sự là như vậy.
Học từ trên xuống
Cách học ở trường là từ dưới lên: học phát âm, rồi từ vựng, rồi ngữ pháp, rồi mới ghép thành câu.
Immersion đi ngược lại. Mình tiếp xúc với nội dung hoàn chỉnh ngay từ đầu — cả một tập phim, cả một chương truyện — rồi mới rút từng mảnh nhỏ ra học kỹ.
Nghe thì lạ, nhưng đó đúng là cách trẻ con học tiếng mẹ đẻ. Chúng nghe cả câu trước, rất lâu, rồi mới nói được.
Lộ trình thực tế
Đây là các mốc mình đã đi qua. Thời gian chỉ là ước lượng — có người nhanh hơn, có người chậm hơn.
| Giai đoạn | Mình làm gì | Khi nào biết mình sang giai đoạn sau |
|---|---|---|
| 0–3 tháng | Học ngữ pháp cơ bản + nghe nội dung dành cho người học | Nghe hiểu được nội dung dành cho người học |
| 3–12 tháng | Nghe và đọc mỗi ngày + dùng Anki | Đọc được truyện đơn giản mà không phải tra liên tục |
| 1–2 năm | Chuyển sang từ điển Anh–Anh, xem nội dung của người bản xứ | Xem phim không phụ đề vẫn bắt được phần lớn |
| 2 năm trở đi | Bắt đầu tập nói và viết nghiêm túc | Nói trôi, và tự nghe ra lỗi của chính mình |
Ngữ pháp mình học đến đâu
Mình học một lần, nhanh, chỉ ở mức nhận ra được.
Mục tiêu không phải làm đúng bài tập. Mục tiêu là khi đang đọc mà gặp một cấu trúc lạ, mình không bị khựng lại.
Cụ thể mình đã làm:
- Dành khoảng 6 tuần cho một cuốn ngữ pháp cơ bản.
- Không làm hết bài tập. Đọc phần giải thích, xem ví dụ, rồi đi tiếp.
- Chỉ quay lại tra khi gặp cấu trúc lạ trong lúc đọc. Không học trước để phòng thân.
Bốn việc mình làm mỗi ngày
1. Nghe tập trung — 20 đến 40 phút
Không làm việc gì khác. Không điện thoại. Đây là phần cho mình tiến bộ nhanh nhất.
2. Đọc — 20 đến 30 phút
Có Ddict để tra từ trong một giây, nên mình không bị mất đà.
3. Ôn Anki — 10 đến 15 phút
Chỉ ôn thẻ cũ. Mình không tạo thẻ mới trong lúc đang ôn, vì làm vậy buổi ôn kéo dài mãi không xong.
4. Nghe nền — lúc rảnh
Lúc đi đường, nấu ăn, dọn nhà. Hiệu quả thấp hơn nghe tập trung nhiều, nhưng gần như không tốn thêm thời gian nào.
Cách mình kiểm tra lịch của mình có thiếu gì không
Bốn việc ở trên nặng về phần nghe và đọc. Chúng đủ cho năm đầu, nhưng về sau mình cần một cách soi xem tuần của mình còn trống chỗ nào.
Khung mình dùng là bốn mảnh ghép — mất hai phút mỗi chủ nhật, và nó là thứ chỉ ra cho mình rằng suốt hai năm mình gần như không tạo ra một câu tiếng Anh nào của chính mình.
Đừng tối ưu quá sớm
Mình từng mất gần ba tuần chỉ để chọn app, chọn bộ thẻ, đọc so sánh phương pháp. Ba tuần đó mình học được đúng con số không.
Một giờ học tầm thường vẫn hơn ba giờ nghiên cứu xem nên học kiểu gì.