Nói tiếng Anh
Vì sao mình đợi rất lâu mới tập nói, và mình đã tập thế nào.
⏱ Khoảng 4 phút đọc
Mình đã nói quá sớm
Hồi mới học, mình nghĩ muốn nói giỏi thì phải nói nhiều. Nghe hợp lý.
Nên mình đi câu lạc bộ tiếng Anh khi vốn từ còn rất mỏng. Mình nói được thật — nhưng nói bằng cách dịch từng câu tiếng Việt sang tiếng Anh trong đầu.
Làm vậy vài tháng, cách nói sai đó thành phản xạ. Sau này khi trình độ đã lên, mình vẫn bật ra những câu sai y hệt, và sửa rất mệt.
Lỗi lặp nhiều lần sẽ thành phản xạ
Sửa một phản xạ tốn công hơn nhiều so với hình thành nó đúng ngay từ đầu.
Vậy khi nào nên bắt đầu
Câu trả lời của mình: khi bạn đã nghe hiểu nội dung của người bản xứ một cách thoải mái.
Với mình, mốc đó rơi vào khoảng sau 400 giờ nghe. Mỗi người mỗi khác.
Bạn có thể nói bất cứ lúc nào, không ai cấm. Nhưng chất lượng câu bạn nói ra bị giới hạn bởi lượng bạn đã nghe. Nói sớm không làm bạn giỏi nhanh hơn.
Riêng phát âm thì nên học sớm
Đây là ngoại lệ duy nhất. Mình khuyên bắt đầu phát âm ngay từ đầu.
Lý do: nếu bạn không phát âm được một âm, tai bạn cũng khó nghe ra âm đó. Học phát âm giúp ích ngược lại cho việc nghe.
1. Làm quen với bảng phiên âm IPA
Không cần học thuộc. Chỉ cần nhìn ký hiệu trong từ điển là biết đọc thế nào.
2. Tìm những âm mình đang không phân biệt được
Người Việt hay gặp khó với: âm cuối (thường bị nuốt mất), /θ/ và /ð/ trong think và this, /s/ và /ʃ/ trong sea và she, và nguyên âm dài — ngắn như ship và sheep.
3. Bắt chước theo — shadowing
Nghe một câu, lặp lại ngay lập tức. Cố bắt chước cả nhịp và ngữ điệu, không chỉ từng âm rời.
Chỗ mình từng làm sai là cố phát âm cho đúng từng từ — như vậy là đọc to, không phải bắt chước. Cách chia hai giai đoạn mình đang dùng nằm ở bài Nghe không ra dù biết từ.
4. Ghi âm rồi nghe lại
Nghe giọng mình rất khó chịu. Nhưng nếu không có giáo viên, đây là phản hồi trung thực duy nhất bạn có.
Tập nói một mình
Nghe hơi kỳ, nhưng đây là thứ mình làm nhiều nhất và nó hiệu quả hơn mình tưởng. Lại không tốn đồng nào.
- Thuật lại việc mình đang làm, bằng tiếng Anh, trong đầu hoặc lẩm bẩm.
- Xem xong một tập phim thì tóm tắt lại thành 5 câu.
- Tự tranh luận với chính mình về một chủ đề mình quan tâm.
Tìm người để nói
Khi đã sẵn sàng, có ba lựa chọn. Mình từng dùng cả ba.
| Cách | Ưu | Nhược |
|---|---|---|
| Bạn cùng trình độ | Thoải mái, không ngại sai | Dễ củng cố lỗi của nhau |
| Người bản xứ trên app trao đổi ngôn ngữ | Miễn phí, giọng thật | Chất lượng rất thất thường |
| Gia sư trả phí | Được sửa có hệ thống | Tốn tiền |
Nếu ngân sách hạn chế, mình khuyên dồn tiền cho gia sư vài buổi mỗi tháng, đúng vào giai đoạn bắt đầu tập nói. Đó là lúc phản hồi có giá trị nhất.